Laboratorium etnograficzne Dzieci i środowisko. Perspektywa childhood studies. Grupa laboratoryjna pod kierunkiem dr hab. Ewy Maciejewskiej-Mroczek i dr hab. Magdaleny Radkowskiej-Walkowicz pracowała w Warszawie i jej okolicach w latach 2024-2026

Zajmowaliśmy się tematyką dzieciństwa i dorastania. Zastanawialiśmy się nad współczesnym doświadczeniem bycia dzieckiem czy nastolatkiem, ale też nad tym, jak ludzie pamiętają swoje dzieciństwo. Punktem wyjścia było myślenie o dzieciach jako grupie słabo reprezentowanej w badaniach i przekonanie o tym, że badania ich dotyczące są ważne. Dzieciństwo traktowaliśmy jako kategorię społecznie tworzoną, kontekstową i zmienną.

Wiedzę zdobywaliśmy na wiele sposobów: poprzez obserwacje, wizyty w instytucjach związanych z dziećmi i dzieciństwem, a przede wszystkim ‒ rozmowy. Szczególnie ważne były dla nas poszukiwania metodologiczne, które zaowocowały wypracowaniem rozmaitych metod i technik badawczych, dopasowanych do tematyki badań. Były to zarówno klasyczne wywiady, jak i metody badań partycypacyjnych z dziećmi. Metody zmieniały się w czasie, rozwijały się razem z naszymi projektami badawczymi. Duży nacisk kładliśmy na etykę badań – stanowiła ona ważny przedmiot naszej refleksji i istotny aspekt praktyk badawczych.

Udało nam się zgromadzić i opisać w pracach wiedzę na temat różnych aspektów współczesnego i nieco dawniejszego dzieciństwa, dotyczących na przykład dorastania, aktywności pozaszkolnych, religii, płci, przestrzeni, relacji ze zwierzętami. Nasze prace dotyczą różnych tematów, ale łączą je wspólne kategorie analityczne, takie jak opozycja being/becoming, sprawczość, płeć, materialność, ciało – by wymienić tylko niektóre.

Tematy prac, które powstały w ramach zajęć:
Martyna Chojnowska: Dziewczyńskość, nastoletniość i kobiecość w perspektywie dzieci
Daria Ciak: Dziewczyńskość w mundurze. Antropologiczna analiza doświadczeń polskich harcerek
Helena Czuba: Dziecko, rodzina, wspólnota. Religijne dorastanie w perspektywie antropologicznej
Patrycja Grabowska: Życie w ruchu. Dojazdy do szkoły w perspektywie nastolatków
Pola Gradowska: Zakazy, używki i „żule”. Etnografia moralnych światów dzieci
Zofia Link: Przejście w dorosłość – wyobrażenia dzieci i doświadczenia młodych dorosłych
Niko Palinka: Dlaczego dziewczyny kochają konie? Antropologiczna analiza fenomenu koniary
Mateusz Skoratko: Między „naszą jełczejącą przyszłością” a „liźnięciem świata”. Pamięć o dorastaniu w okresie transformacji ustrojowej
Aleksy Szpetko: Muzykujący młodzi ludzie i ich światy
Katarzyna Złotek: Queerowa droga do Warszawy. Dorastanie w perspektywie antropologicznej